Artikel Joke van der Zwaan

Joke foto W Weekblad Joke van der Zwaan, gecertificeerd mindfulness trainer en meditatie/yoga begeleider bij Wings & Footprints en TCO

MEDITEREN EN MINDFULNESS
jezelf leren liefhebben in een wereld waar zoveel lijden is?

Er wordt mij nogal eens gevraagd: Is dat niet een erg individueel gerichte bezigheid of soms noemt men het zelfs een egoïstische bezigheid; op een kussen zitten, naar binnen gaan, met jezelf bezig zijn en nog erger ‘van jezelf leren houden’? Moet je niet juist naar buiten gericht zijn om te helpen het leed in de wereld te veranderen? 

Wat is mindfulness?
Minfulness betekent, aanwezig zijn in dit moment, zonder oordeel, liefdevol aanvaardend dat dingen zijn zoals ze zijn. Er worden meditatietechnieken gebruikt, als ook lichamelijke en geestelijke bewustwordingsoefeningen. Alle oefeningen zijn erop gericht om dat te leren.

‘Er is slechts EEN moment en dat is NU. Nu is het enige werkelijke dat er is’, zegt Eckhart Tolle. En ook: ‘stilte en wie jij bent, zijn een en dezelfde’.

Mindfulness op het persoonlijke niveau
Veel mensen komen een 8-weekse mindfulness training volgen omdat ze op de een of andere manier lijden, ofwel onvrede hebben met hoe hun leven op dat moment verloopt. Denk aan ‘overmatige piekergedachten’, ‘somberheid’, ‘burn-out klachten’, ‘stress’.

Zelf ben ik, naast de beoefening van Zazen (meditatiemethode vanuit het Zen boeddhisme) dat ik nu al meer dan 30 jaar beoefen, in eerste instantie uit nieuwsgierigheid de 8-weekse training Mindfulness gaan volgen. Toen bleek dat dit precies een van de puzzelstukjes was, dat op dat moment ontbrak in mijn ‘levenspuzzel’. Het was voor mij een geweldige aanvulling. Ik ontdekte dat er nog veel pijn in mij aanwezig was, dat nog niet werkelijk gevoeld was en dat deze pijn te maken had met nog hele oude (denk)patronen en overtuigingen die ik (onbewust) als kind mij eigen had gemaakt. Weggedrukt? Ontkend? Onlangs kwam een prachtige vrouw, Iyanla Vanzant op mijn pad middels enkele boeken en Youtube. Ik hoorde haar een mooie definitie van pijn geven (PAIN): P: pay; A: attention; I: inward; N: now. Mindfulness geeft me die handvatten om met deze pijn op die manier te leren dealen. Niet altijd even makkelijk en toch ervaar ik het als bevrijdend. Het proces is ‘feel, deal and heal,’, zoals Iyanla het zo mooi verwoordt. Dat proces gaat nog steeds door. Steeds weer als er gedachten zijn (verhalen in mijn hoofd), oordelen, kritiek (vaak op mijzelf), vraag ik mij af, wat ik werkelijk voel zoals: pijn, verdriet, boosheid etc. Mindfulness leert mij ernaar te kijken, leert mij het eerlijk te voelen; het mag er zijn, en dan kan ik er liefdevol, zonder oordeel mee om leren gaan. Dat is wat ik zelf kan doen. Telkens opnieuw. Herkennen, toelaten wat er is en er liefdevol mee leren omgaan, er niet over te oordelen. Er vriendjes mee worden. Dan gaat de rest, wonderlijk genoeg vanzelf. Telkens weer wordt er dan een nieuw stukje oud patroon, oude overtuiging etc. opgelost. Het kost geduld, vertrouwen en veel oefening.

Mindfulness in breder perspectief en Zen Boeddhisme
Theorie vanuit Boeddhisme: Boeddha zegt: waar lijdt de mens aan? De mens lijdt aan zijn/haar gedachten. Ga voorbij aan je gedachten, ga de stilte in, daar vind je antwoorden op je diepste vraag: Wie ben ik nu werkelijk? Zen Boeddhisme gaat ervan uit dat alles EEN is. Doordat de mens zich afscheidt van het Geheel, lijkt er geen Eenheid te zijn, en dus geen ware Liefde, dat is wat ons doet lijden. Dit afscheiden doen wij door ons te identificeren met onze gedachten. We denken die gedachten en gevoelens te zijn. En zoals gezegd, maakt dat een scheiding, kunnen we ons niet meer als EEN ervaren.
(Een geweldige eyeopener voor mij in de MF training is het thema: gedachten zijn geen feiten!).

Beoefening van ZaZen meditatie brengt voor mij deze verdieping aan. Hierdoor mag ik af en toe ervaren dat we met allen en alles verbonden zijn. Dat er een andere dimensie is die onze pijn voor ons opneemt in een grotere ruimte; Stilte, Eenheid, Licht, Liefde, God, je mag het noemen zoals je zelf wilt, want uiteindelijk gaat het aan woorden voorbij (woorden zijn ook weer gedachten).

Is meditatie, oftewel jezelf onderzoeken egoïstisch?
Ik denk het niet. Het enige dat ik m.i. kan doen, is zo goed als ik kan de eenheid (vrede) herstellen in mijzelf, er o.a. middels meditatie verbinding mee te krijgen, waarmee ik ook een steentje kan bijdragen om een stukje eenheid (vrede) in het grotere Geheel te herstellen. Ik denk echt dat ‘de wereld’ dit herstel erg nodig heeft.

Vanuit deze visie wil ik ook graag de Mindfulness trainingen begeleiden. Op een eenvoudige manier, die voor iedereen toegankelijk is. Je kunt een mindfulness training volgen om samen te oefenen om ons persoonlijke lijden beter te leren dragen of om onszelf te leren kennen en lief te hebben zoals wij werkelijk zijn. Beide zullen zeker aan bod komen in een training Mindfulness.

Samengevat is mijn visie: Meer vrede vinden in onszelf, maakt dat we stapje voor stapje een steentje kunnen bijdragen aan vrede in de wereld. Vrijheid ervaren in onszelf en om ons heen is wat ik ieder van ons gun.

Shanti, Shanti, Shanti

Moge Vrede en Vrede en Vrede overal zijn