Stress en Mindfulness

bij stress en MF

Omgaan met stress
Stress komt in ieder leven voor, echter door onze onbewuste automatische (negatieve) reactie erop, hebben we er vaak dubbel last van. Stress onder ogen zien, oftewel er aandacht aan schenken, precies zoals het NU is. Dat is bij Mindfulness (Mindulness  betekent  ‘aandacht’) van belang. Het is allereerst de oefening om je automatische (stress)reacties te herkennen.

Dit artikel gaat over stress bezien vanuit de boeddhistische psychologie
 
Stress aanvaarden zoals het NU is.
In ons leven worden we meestal voortgedreven door twee impulsen:
.   We willen vervelende ervaringen vermijden of uit de weg ruimen.
.   We zoeken fijne ervaringen en willen die vaak vasthouden.

Beide drijfveren halen ons weg uit het hier-en-nu. We willen iets anders dan er NU is en hoe groter het verschil tussen de situatie zoals we zouden willen dat het is en de situatie zoals het daadwerkelijk is, hoe groter ook de spanning. Het ‘zijn’ met dat wat er in dat moment is, krijgt zo nauwelijks ruimte.

Stress vanuit de boeddhistische psychologie
De twee pijlen

Als we stress ervaren, zijn we vaak van slag. We maken ons er zorgen over of we zijn boos of angstig. Eigenlijk ervaren we dan twee soorten stress;  eerst is er de stressvolle situatie (1e pijl) en vervolgens is er de stressvolle reactie daarop (2e pijl).

Het geheel aan reacties op de eerste pijl, creëert de tweede pijl, die soms nog stressvoller aanvoelt dan de eerste pijl. De eerste pijl is meestal niet te vermijden. Het is de tweede pijl waarmee we binnen de mindfulness training werken.

Automatische reacties (vanuit de tweede pijl) op stress
Er zijn globaal gezien 2 manieren van reageren op stress: we vergroten of verkleinen de stress

Voorbeeld van stress groter maken is: we gaan urenlang op de bank zitten piekeren over het probleem. Gedachten als ‘Dit was niet de eerste keer!’, ‘Waarom doet iedereen zo naar tegen me’, ‘Waarom ik altijd’, ‘Ik ben ook niks’, ‘Het is een grote schande!’ krijgen volledig de ruimte, de weerstand maakt de stress groter. Soms hebben we niet meer in de gaten wat de stress is die bij de eerste aanleiding hoort en welke stress door onze eigen reactie veroorzaakt wordt. Mindfulness kan je op een milde, vriendelijke manier bewust maken van dit soort gedachten, door ze te aanvaarden, waarna je de gedachten beter los kunt laten.

Voorbeeld van stress kleiner maken is: we laten de stress niet echt toe. We ontkennen het en/of lachen het weg. Minimaliseren lijkt vaak wat minder problematisch, maar ook deze reactie heeft op den duur negatieve gevolgen. Als je veel ‘verkleint’ en je je dus weinig geraakt voelt en toont, kan er een zekere afstand ten opzichte van jezelf en je naasten ontstaan. Communicatie heeft namelijk veel te maken met het feit dat we geraakt kunnen worden en schept verbondenheid met jouw-zelf en de ander. Bovendien kan er bij verkleinen een heleboel spanning onbewust opgebouwd worden die er soms pas na jaren opeens uitkomt in een onverwachte vorm (burn-out, extreme boosheid, enzovoort).

Mindfulness beoefening helpt je bewuster te worden van je gedachten en gevoelens en zodoende jouw automatische reacties op bijvoorbeeld stress (de tweede pijl) te gaan herkennen.